Mechelen: donderdag, 25 juni 2026

Bij de Mechelse pompiers

1822 - 2014

Bij de brandweer ...

Tot 1954 is de brandweer van Mechelen deels beroeps deels vrijwillig. De beroepsbrandweermannen zijn officieel nog lid van een gewapend korps en bezitten zelfs een sabel en een geweer.

De structuur is nog een relikwie uit de 19e eeuw wanneer de brandweermannen ook lid zijn van de Burgerwacht en eventueel als ordehandhavers kunnen optreden. De beide wereldoorlogen bewijzen dat zo’n gewapend brandweerkorps een anachronisme is terwijl ze tezelfdertijd aantonen dat een professionalisering nodig is zo de brandweer vlug en competent ter plaatse wil komen. Vanaf de jaren zestig was de groei van het korps niet meer te stoppen.

li
kaz
De kazerne in Dageraadstraat vóór de verbouwing
op
Enkele collega's tijdens een opendeurdag in 1981
lad
FC.Brandweer Mechelen

Eén grote familie

Dat is tot het einde van de 20e eeuw één van de kenmerken van de Mechelse brandweer. Zonen zien hun vaders soms stikkapot en geblesseerd of erger thuiskomen. Vaders waarschuwen die zonen om een ander beroep te kiezen, dikwijls helpt die waarschuwing niet.

Commandant (van 1994 tot 2003) Jean Cassimon was de zoon van een Mechelse brandweerman. Luitenant Ronny Cornelis is de zoon van Maurice Cornelis, één van de vier slachtoffers van de grootste tragedie die het korps meemaakt in 1975. De brandweer dat was één grote familie in de jaren zeventig, dat familiale uitte zich ook buiten de diensturen.

De brandweermannen voetballen samen in een amateurcompetitie. Ze organiseren zoektochten rond het Mechelse, gevolgd door een etentje met de familie waar bijna iedereen aan deelneemt die geen dienst heeft. Ze vieren samen in café Den Bien aan de Ijzerenleen en sommige mannen hebben nog juist tijd om naar huis te gaan, hun uniform aan te trekken en naar de kazerne te rennen waar het om 8u appel is.

En ze verdienen al eens een cent bij want ze werken in een 56 uur stelsel: 24 uur op, 24 uur af en weer 24 uur op, gevolgd door 72 uur thuis. De meeste brandweermannen hebben een beroep geleerd in een vakschool en dus doen ze alles zelf in hun kazerne: van koken en aan de draaibank werken tot dienstauto's onderhouden.

En natuurlijk wordt er al eens ergens geschilderd, behangen of elektriciteit aangelegd tijdens de dagen rust. Een gemeentelijke verplichting die op prijs wordt gesteld, is de aanwezigheid van een brandweerman bij opvoeringen in het stadstheater of bij de komst van een circus. Welke organisator zou een paar gratis tickets voor vrouw en kind weigeren aan de brandweerman met dienst.

Tot de begin jaren 2000 had elke brandweerman in Mechelen zelfs een brandweerpas waarmee hij gratis een cinematicket kon krijgen. Mechelen zou natuurlijk Mechelen niet zijn als de politiek geen woordje meespreekt. In de jaren '70 had toenmalig burgemeester Désire Van Daele een lijst van de socialistische partij liggen waarbij de nieuwe kanidaten moesten aansluiten om in dienst te kunnen treden.

Daarenboven moest men ook in Mechelen woonachtig zijn. Pas in de jaren '90 wordt het recht om niet meer op grondgebied Mechelen te wonen afgeschaft.

De snelle verandering van de maatschappij heeft ook een impact gehad bij de brandweer. Zo is de opleiding voor nieuwe spuitgasten niet meer te vergelijken met die van 20 of 30 jaar geleden. Brandbestrijding vandaag wordt helemaal anders aangepakt, moderne technieken en materiaal zorgen voor meer veiligheid maar maken het beroep toch niet ongevaarlijk.

De bevolking kan vandaag rekenen op ongeveer 17.300 professionele en vrijwillige brandweerlieden, die ingedeeld zijn in 34 hulpverleningszones en Brandweer Brussel.

Copyright - 2026 - Designed by DiLuc - Hosting Combell